Bài giảng Hóa học - Chương 7: Các nguyên tố phân nhóm VIA

Oxy

 Hai dạng thù hình O2, O3

 Chất khí, không màu, không mùi, không vị.

Cấu hình electron [He]2s22p4

 Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi thấp,

kém tan trong nước

 Hoạt tính cao, đặc biệt khi đun nóng và có

xúc tác

 Nguyên tố phổ biến nhất trong thiên nhiên. 3

đồng vị O16, O17, O18

pdf17 trang | Chuyên mục: Tài Liệu Phổ Thông | Chia sẻ: yen2110 | Lượt xem: 385 | Lượt tải: 0download
Tóm tắt nội dung Bài giảng Hóa học - Chương 7: Các nguyên tố phân nhóm VIA, để xem tài liệu hoàn chỉnh bạn click vào nút "TẢI VỀ" ở trên
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
7.1.1 Đặc tính của các nguyên tố VIA 
 Phân nhóm VI gồm oxy (O), lưu huỳnh (S), selen 
(Se), telu (Te), poloni (Po) - gọi là lancogen 
 Quan trọng oxy và lưu huỳnh, polini là nguyên tố 
hiếm, có tính phóng xạ 
 Cấu hình electron lớp ngoài là ns2np4 
 Có khả năng nhận 2 điện tử tạo nên X(-2) 
 Tính oxy hóa giảm theo chiều tăng điện tích hạt nhân 
 Oxy đặc trưng có số oxy hoá -2 còn đặc biệt -1, +1, 
+2 
 S, Se, Te ngoài số oxy hóa -2 còn có dạng +2, +4, +6 
7.1.2 Đơn chất của các nguyên tố phân nhóm VIA 
Một số thông số hoá lý 
Thông số hoá lý O S Se Te Po 
Bán kính nguyên tử R(A0) 
Năng lượng ion hóa l1(eV) 
Nhiệt độ nóng chảy tnc(
0C) 
Nhiệt độ sôi ts(
0C) 
Khối lương riêng d(g/cm3) 
Hàm lượng trong vỏ trái đất 
(%ngtử) 
0,66 
13,62 
-218,61 
-182,87 
1,27 
58,0 
1,04 
10,36 
119,3 
444,6 
2,06 
0,3 
1,14 
9,75 
217 
634,8 
4,80 
1,5.10-5 
1,32 
9,01 
449,8 
990,0 
6,24 
1,3.10-7 
8,43 
254 
962 
9,30 
2.10-15 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
 Oxy 
 Hai dạng thù hình O2, O3 
 Chất khí, không màu, không mùi, không vị. 
Cấu hình electron [He]2s22p4 
 Nhiệt độ nóng chảy và nhiệt độ sôi thấp, 
kém tan trong nước 
 Hoạt tính cao, đặc biệt khi đun nóng và có 
xúc tác 
 Nguyên tố phổ biến nhất trong thiên nhiên. 3 
đồng vị O16, O17, O18 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
 O3 không bền, hoạt tính oxy hoá cao hơn O2 
 O3 được tạo thành khi phóng điện qua O2 
hoặc tác dụng dòng electron, nơtron hay 
bức xạ sóng ngắn lên oxy 
 O2, O3 được ứng dụng nhiều trong thực tế 
công nghiệp, hoá chất cơ bản 
 Nồng độ lớn hơn 10-5% , ozon trở thành độc 
hại 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
 Lưu huỳnh 
 Tồn tại dưới dạng thù hình khác nhau, thông 
thường là tà phương (Sα) và đơn tà (Sβ) 
 Sα có màu vàng, bền ở nhiệt độ thường, đun 
nóng lên 95,50C nó chuyển sang đơn tà (Sβ) 
 S dòn, cách điện, cách nhiệt, không tan trong 
nước, dễ tan trong dung môi hữu cơ 
 Phi kim loại điển hình - hoạt động mạnh, phản 
ứng với nhiều đơn chất (trừ I2, N2, Au, Pt) 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
 Kim loại có ái lực với S lớn hơn có thể đẩy kim 
loại có ái lực với S yếu hơn ra khỏi sunfua của 
nó 
 Mn > Cu > Ni > Co > Fe 
 S có ái lực lớn với oxy, cháy cho nhiều nhiệt 
 Có thể phản ứng với một số chất có tính oxi hóa 
mạnh cho tính khử 
 Tham gia phản ứng cộng tạo thành sunfua, 
sunfat 
 Nguyên tố phổ biến trong thiên nhiên, được dùng 
làm axit, thuốc chữa bệnh, diêm, thuốc trừ sâu, 
lưu hoá cao su 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
 Selen, Telu, Polini 
 Selen có 2 dạng thù hình: nâu đỏ Seα, dạng 
xám; Seβ 
 Se có tính bán dẫn 
 Telu có 2 dạng: dạng tinh thể trắng bạc, 
dạng vô định hình màu nâu. Telu cũng là 
chất bán dẫn 
 Polini là kim loại mềm, trắng bạc, có lý tính 
giống chì. Po là nguyên tố hiếm, phóng xạ 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
7.1.3 Hợp chất của các nguyên tố nhóm VIA 
 Các hợp chất có số oxy hoá âm 
a, Hợp chất của oxy 
 Các hợp chất của oxy đại đa số ở oxy hoá -2, -1 
(trừ F2O4, F2O2, O3 có số oxy hoá dương) 
 Các oxit đều có tính axit hoặc bazơ hay lưỡng tính 
 Nước là oxit của hydro, là chất hoạt động 
 Các hợp chất O2
-1 gọi là peoxit bậc cao 
 Peoxit của kim loại gọi là muối của axit H2O2 
 H2O2 vừa có tính oxy hoá vừa có tính khử 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
b. Hợp chất của lưu huỳnh 
 Trạng thái oxy hoá -2, -1, trong sunfua và 
polisunfua 
 Giống oxit NaSH, Al(SH)3, H3PS4 
 H2S là trạng thái đặc trưng oxy hoá -2, là chất khử 
c. Hợp chất của Se, Te 
 Đặc trưng có số oxy hoá âm H2Se, H2Te, Na2Se, 
Na2Te, Na2Se2, Na2Te2 
 Tính khử tăng dần do độ bền giảm 
 Phần lớn các hợp chất này là chất bán dẫn 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
 Hợp chất có số oxy hoá dương 
 Các nguyên tố phân nhóm VIA đặc biệt từ 
S trở đi có số oxy hoá +1 → +6 đặc trưng 
nhất là +4, +6 điển hình là các hợp chất 
với halogen và oxy 
7.1 Các nguyên tố phân nhóm VIA 
7.2 Các nguyên tố phân nhóm VIB 
7.2.1 Đặc tính của các nguyên tố phân nhóm VIB 
 Được gọi là phân nhóm crom gồm: Crom (Cr), 
Molipden (Mo), Vonfram (W) 
 Cấu hình Cr: [Ar]3d54s1; Mo: [Kr]4d55s1; W: 
[Xe]4f145d46s2 
 Cr có số oxy hoá đặc trưng là +3. Mo và W là 
+6. Ngoài ra còn có 0, +1, +2, +3, +4, +5 
 Tạo ra anion của poliaxit 
7.2.2 Các đơn chất của các nguyên tố phân nhóm VIB 
Một số thông số hoá lý 
Thông số hoá lý Cr Mo W 
Bán kính nguyên tử R(A0) 
Năng lượng ion hóa l1(eV) 
Khối lượng riêng d(g/cm3) 
Nhiệt độ nóng chảy tnc(
0C) 
Nhiệt độ sôi ts(
0C) 
Hàm lượng trong vỏ trái đất 
(%ngtử) 
1,27 
6,76 
7,2 
1890 
3390 
6.10-3 
1,39 
7,10 
10,2 
2620 
4800 
3.10-4 
1,40 
7,98 
19,3 
3380 
5900 
6.10-4 
7.2 Các nguyên tố phân nhóm VIB 
 Là những kim loại màu trắng bạc, có ánh kim 
 Khối lượng riêng lớn, dẫn điện, dẫn nhiệt, khó 
nóng chảy, khó sôi 
 Cả 3 khi lẫn tạp chất trở nên cứng và dòn 
 Dễ tạo hợp kim với Fe 
 Mo ảnh hưởng đến sự phát triển của thực vật 
và động vật 
 Nhiệt độ thường bền với không khí, hơi ẩm 
 Ở nhiệt độ cao, dạng bột tác dụng với oxy 
7.2 Các nguyên tố phân nhóm VIB 
 Điều kiện thường phản ứng với Flo 
 Nhiệt độ cao tác dụng với phi kim N, C 
 Nhiệt độ cao 600 – 8000C tác dụng với nước 
giải phóng H2 
 Hòa tan ít trong axit, muốn hoà tan nhanh ta 
dùng hỗn hợp HNO3 và HF 
 Không tan trong dung dịch kiềm ở nhiệt độ 
thường nhưng tan trong hỗn hợp kiềm nóng 
chảy với nitrat hay clorat 
 Trong thiên nhiên là kim loại tương đối phổ biến 
dưới dạng khoáng vật quặng 
 Cr điều chế bằng nhiệt nhôm, Mo, W được điều 
chế bằng phương pháp khử 
7.2 Các nguyên tố phân nhóm VIB 
7.2.3 Các hợp chất của các nguyên tố phân 
nhóm VIB 
 Hợp chất X(+2): 
 Các hợp chất bậc (+2) của crom: CrO (đen), CrS 
(đen), CrHal2 (không màu), Cr(OH)2 ( màu vàng) có 
tính bazơ 
 Các hợp chất Cr(+2) có tính khử mạnhs 
 Hợp chất X(+3) 
 Đặc trưng chỉ với Cr 
 Cr2O3
 lưỡng tính nhưng trơ về mặt hoá học, không 
tan trong nước và kiềm 
7.2 Các nguyên tố phân nhóm VIB 
 Cr2O3 được điều chế bằng nhiệt phân hay 
khư 
 Các hydroxit crom cũng kém hoạt động có 
tính lưỡng tính nhưng yếu 
 Các muối Cr+3 phổ biến, chúng bền, dễ tan 
trong nước và thuỷ phân mạnh 
 Hợp chất X(+6) 
 Độ bền của hợp chất +6 tăng từ Cr đến W 
 Chất rắn có màu khác nhau: CrO3: đỏ sẫm; 
MoO3: trắng; WO3: vàng tươi 
7.2 Các nguyên tố phân nhóm VIB 
 Axit H2CrO4 không bền còn H2MoO4 là chất 
rắn bền, không tan trong nước 
 Hợp chất +6 có tính axit giảm từ Cr đến W 
 Hợp chất +6 tạo phức anion polyme 
 Hợp chất +6 có tính oxy hoá và tính oxy hoá 
giảm từ Cr đến W 
7.2 Các nguyên tố phân nhóm VIB 

File đính kèm:

  • pdfbai_giang_hoa_hoc_chuong_7_cac_nguyen_to_phan_nhom_via.pdf